ẢNH HƯỞNG CỦA NGUỒN THỨC ĂN ĐẾN CHẤT LƯỢNG TỔ YẾN

Một số người nuôi yến sào gọi điện hỏi tôi vì sao yến sào ở vùng này ngon hơn nơi kia và từ đó giá yến của các khu vực cũng khác nhau . Theo ý kiến của tôi, điều này có liên quan với  số lượng và chất lượng thức ăn của từng khu vực mà chim yến nhận được. Tại Indonexia, tổ yến của chim sống ở vùng nam (vùng có rừng quốc gia-thức ăn nhiều) có hàm lượng protein cao hơn vùng phía bắc và vùng phía đông, chất lượng yến sào còn tùy vào tháng và mùa vụ thu hoạch, mùa khô  ít côn trùng thì hàm lượng Axit amin trong tổ yến sào thấp hơn mùa mưa là mùa nhiều côn trùng. Ví dụ, tại Malaysia, mùa mưa xảy ra từ tháng 10-12, côn trùng nẩy nở nhiều nên tổ yến sàovụ tháng 12->3 có hàm lượng protein cao hơn. Mùa khô xảy ra vào tháng 6->7, lúc này côn trùng rất ít nên chất lượng tổ yến tháng 4-7 kém hơn ( Norhayati MK, et al.,2010).

Khai thác yến đảo

Thu hoạch Yến Nhà

- Tư liệu phân tích Tổ yến hang động Việt Nam (Phach N.Q. et al., 2002) cũng cho thấy  : hàm lượng protein và lipit có khác nhau theo loại tổ và kỳ khai thác, tổ yến sàokhai thác kỳ 1 tốt hơn kỳ 2. Hàm lượng protein trong kỳ khai thác lần đầu là 47,16%, lần hai là 36,9%, lipit lần đầu là 0%, lần 2 – 0,56%. Điều đó  cũng dể hiểu vì chim yến làm tổ trong kỳ 1 kéo dài 60-80 ngày, nước bọt được chế tiết đấy đủ, tích tụ được nhiều dưỡng chất hơn so với kỳ 2 chỉ làm tổ trong 30 ngày. Nếu tận thu bắt chim làm tổ nhiều lần thì chất lượng tổ cũng sút kém.

- Chúng ta cần biết thêm: tổ yến chất lượng, thì phải có tác dụng tốt cho ngườisử dụng, nhưng, tác dụng của tổ yến lại tùy thuộc vào nguồn gốc và loại tổ yến sào. thành phần dinh dưỡng chínhcủa tổ yến là carbohydrate, glycoprotein và các nguyên tố vi lượng trong số các carbohydrate thì acid sialic có nhiều nhất trong tổ yến sào (9%). Acid sialic có năng lực kháng virus, vi khuẩn, điều hành hệ thống miễn dịch, kháng viêm. Các tác dụng khác của tổ yến sào tôi đã tìm đọc tư liệu và giới thiệu trong cuốn sách “Chim yến và kỹ thuật nuôi lấy tổ”, hãy tìm đọc sách, hoặc đọc các tư liệu tham khảo mà sách đã trích dẫn. Lấy ví dụ, tác giả  Awsir A.R.(2011)  đã sử dụng tổ yếnchế biến, chưa chế biến, acid sialic… để nghiên cứu sự sinh trưởng của dạng tế bào Caco-2 có thuộc tính phòng thủ niêm mạc ruột, từ đó đánh giá tác động của tổ yến đến phòng chống các bệnh đường ruột. Kết quả cho thấy với một nồng độ nhất định (5 ppm tổ yến) bổ sung vào môi trường nuôi cấy, dòng tế bào Caco-2 đã tăng sinh sản về số lượng rõ rệt. tuy vậy, các kết quả sơ bộ cũng phát hiện ra rằng hiệu ứng tác dụng của tổ yến tùy thuộc vào nguồn gốc và loại tổ yến sào sử dụng. Đã có sự khác biệt trong tỷ lệ gia tăng tế bào ở các lô tổ yến có nguồn gốc khác nhau.

- Chim yến là loài có chế độ ăn uống rất chọn lọc, bộ Cánh màng (hymenoptera) và bộ hai cánh (diptera) là những con mồi có nhiều nhất trong chế độ ăn uống của chim yến. Nghiên cứu  của Hadu al et.(2009), cũng đã phát hiện có sự khác nhau đáng kể về các thành phần dưỡng chất của tổ yến thu ở các vùng địa phương và các loại tổ khác nhau, điều này có thể là do điều kiện môi trường sống, sự sẵn có và phong phú của nguồn thức ăn. Cụ thể hơn, chất lượng của tổ chim yến sinh sống ở môi trường rừng, rừng ngập mặt, bắt côn trùng trên thảm rừng thì tốt hơn tổ chim của những con chim sống ở vùng đô thị. Tại thảm rừng thức ăn chính của chim là bộ cánh màng (hymenoptera)-như kiến, loại thức ăn này tốt hơn ăn ruồi thuộc bộ hai cánh (Diptera)- thường gặp ở vùng đô thị. Vì thế, dù là yến sào Khánh Hòa hay yến sào cần giờ, yến sào gò công hay yến sào hội an…, chất lượng của tổ yến không phụ thuộc vào vị trí địa lý của vùng miền mà phụ thuộc chủ yếu vào thảm thực vật ở vùng đó có đa dạng hay không.

Nhà Yến Cần Giờ

Rừng ngập mặn Cần Giờ có thảm thực vật thiên nhiên phong phú

Kết luận :

-Từ những nghiên cứu ở trên cho thấy có sự khác nhau rõ rệt về chất lượng tổ yến sào, mà chất lượng và tác dụng của tổ yến lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố, vì vậy khi mua tổ yến về dùng, cần có chọn lọc và am hiểu được nguồn gốc, thương hiệu yến sào uy tín, thì ăn yến mới có tác dụng. Vì vậy câu hỏi mua yến sào ở vùng nào tốt không quan trọng bằng câu hỏi mua yến sào ở đâu tốt nữa.

– Hiện nay việc bảo quản và xử lý sau thu hoạch còn nhiều bất cập như sử dụng những phương pháp tạo tổ yến huyết, tẩy trắng sản phẩm, làm giả một tỷ lệ nhất định sản phẩm, tổ yến sào bị ẩm mốc…Vì vậy rất cần thiết theo dõi , kiểm tra các sản phẩm tổ yến thương mại khác nhau, đặc biệt là hàm lượng dinh dưỡng của nó, điều này không chỉ để bảo vệ người tiêu dùng mà còn để đảm bảo rằng sản phẩm này là an toàn cho người tiêu thụ”.